Балаларды баспанасыз қалдырмау мәселесі: Зәкиева жаңа Конституцияға ұсынылған маңызды норма туралы айтты

Бала құқықтары жөніндегі уәкіл Динара Зәкиева жаңа Конституцияның жобасында соттың шешімінсіз тұрғын үйден айыруға және шығаруға жол бермеу туралы президенттің ұсынысын қолдайтынын мәлімдеді, деп хабарлайды Azattyq Rýhy.

«Бүгін таңертең Үкіметтің кеңейтілген отырысында мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев қазіргі Конституцияда «тұрғын үйге қол сұғуға болмайды, сот шешімінсіз тұрғын үйден айыруға жол берілмейді» деген ережені «тұрғын үйден мәжбүрлеп шығаруға да сот шешімінсіз жол берілмейді» деп толықтырған жөн екенін атап өтті. Тұрғын үйге құқық – бұл тек қана әлеуметтік кепілдік емес, ең алдымен адам қауіпсіздігінің негізгі шарты, әсіресе балалар үшін. Халықаралық стандарттарға сәйкес, балалардың өмір сүруіне, дамуына және құқықтарын қорғауына ең қолайлы жағдайлар қамтамасыз етілуі тиіс», - деді Зәкиева конституциялық комиссияның отырысында.

Оның айтуынша, БҰҰ-ның Бала құқықтары туралы конвенциясы әр баланың дене, психикалық және әлеуметтік дамуына, жеткілікті өмір сүру деңгейіне, оның ішінде қауіпсіз әрі тұрақты баспанаға құқығы бар екенін мойындайды. Бала үшін тұрғын үй – оның әл-ауқатының маңызды шарттарының бірі.

«Сонымен қатар, тәжірибе көрсетіп отырғандай, тұрғын үй қатынастары саласында азаматтарды баспанадан шығару кезінде олардың құқықтарын шектеу қаупі айқын байқалады. Жұмысымызда біз балалардың түрлі өмірлік жағдайларға байланысты, оның ішінде ата-анасынан немесе асыраушысынан айырылған кезде, жалғыз баспанадан айырылу қаупіне тап болатын жағдайлармен жиі кездесеміз. Мысалы, бір жағдайда балалардың анасы қайтыс болды. Анасы ипотеканың басым бөлігін төлегеніне қарамастан, балаларды жалғыз баспанадан шығару қаупі туындады және бұған дейін төленген қаражат қайтарылмайды делінді. Нәтижесінде бұл мәселе балалардың мүддесіне сай шешіліп, банк қалған қарызды кешіру туралы шешім қабылдады. Алайда мұндай жағдайлар аз емес», - дейді бала құқықтары жөніндегі уәкіл.

Зәкиева конституциялық реформа аясында баспанадан адамның өмірлік жағдайын, әсіресе балалардың мүддесін ескермей, тұрғын үйден шығаруға жол бермейтін қосымша кепілдіктерді бекіту маңызды деп санайды.

«Осыған байланысты Қазақстан Республикасы Конституциясының жобасында мемлекеттің азаматтарды тұрғын үймен қамтамасыз ету үшін жағдай жасаумен қатар, соттың шешімінсіз тұрғын үйден айыруға және шығаруға жол бермеу туралы мемлекет басшысының ұсынысын қолдаймыз. Аталған норманы Конституциямен бекіту, ең алдымен, балалардың құқықтық қорғалуын күшейтіп, бұл кепілдіктерге тұрақты сипат береді. Осылайша тұрғын үйге құқық нақты әрі тиімді қорғалу механизміне ие болады. Бұл — әлеуметтік мемлекет ретіндегі қалыптасқанымыздың және адам қадір-қасиетіне деген құрметтің айғағы», - деп түйіндеді сөзін ол.