Ормуз бұғазы ашық тұр: мұнай бағасы қалай өзгеруі мүмкін?

АҚШ пен Иран Ормуз бұғазын қайта ашу туралы келісімге келіп, мұнай бағасының күрт қымбаттауына және жаһандық экономика үшін тәуекелдердің артуына себеп болған негізгі факторды жойды. Версальда меморандумға қол қойылғаннан кейін АҚШ президенті Дональд Трамп: «Мұнай бағасы төмендейді», – деп мәлімдеп, қолымен бағалардың түсуін ишаралағандай белгі көрсетті, деп хабарлайды Azattyq Rýhy BBC-ге сілтеме жасап.

Әскери қақтығыс салдарынан әлемдік нарық мұнай жеткізілімінің шамамен 13 пайызынан айырылып, соның нәтижесінде мұнай бағасы барреліне 60 доллардан 100 долларға дейін көтерілді. Алайда барреліне 200 долларға дейін жетуі мүмкін деген болжамдар жүзеге аспады.

Трамптың айтуынша, Ормуз бұғазы жұма күні қайта ашылуы тиіс. Бұл Парсы шығанағында жиналып қалған мұнайдың әлемдік нарыққа қайта шығуына мүмкіндік береді. Бейсенбі күні-ақ бұғаз маңында кеме қатынасының айтарлықтай жанданғаны байқалған.

Соған қарамастан сарапшылар навигация қайта басталғаннан кейін де мұнай нарығының толық қалпына келуіне уақыт қажет екенін айтады. Халықаралық энергетикалық агенттіктің (IEA) бағалауынша, жеткізілімдердегі ауқымды іркілістерге толы 110 күннің салдары бірнеше апта, тіпті бірнеше ай бойы сезілуі мүмкін.

Агенттік дерегінше, Ормуз бұғазының жабылуы Парсы шығанағындағы ең ірі мұнай өндірушілерді өндіріс көлемін шамамен 45 пайызға қысқартуға мәжбүр еткен.

БАӘ-нің ADNOC ұлттық мұнай компаниясының басшысы Сұлтан Ахмед әл-Джабер өндіріс көлемін соғысқа дейінгі деңгейдің 80 пайызына дейін қалпына келтіруге шамамен төрт ай қажет болатынын айтты. Оның сөзінше, бұрынғы көлемге толық оралу келесі жылдың көктемінен немесе тіпті жазынан ерте мүмкін емес.

Осыған ұқсас пікірді Shell компаниясының бас атқарушы директоры Ваэль Саван да білдірді. Оның ойынша, әлемдік мұнай нарығындағы тепе-теңдіктің қайта орнығуына кемінде бір жыл қажет болуы мүмкін.

IEA сарапшыларының пікірінше, егер бітім сақталып, Ормуз бұғазы ашық қалса, энергетика нарығындағы жағдай қыс мезгіліне қарай тұрақтанады. Ал келесі жылы әлем қайтадан мұнай ұсынысының артық болуына тап болуы ықтимал.