ШұғылЕлордада Парламент палаталарының бірлескен отырысы басталды

Каспий теңізіндегі тереңдету жобасы бақылауда ұсталады – министрлік

Қоғамдық мониторинг тобына жергілікті экологтар, ғалымдар мен экобелсенділер кірді

Каспий теңізіндегі тереңдету жобасын қоғамдық мониторинг бақылауда ұстайды. Бұл туралы аталған жобаны Атырау облысында Экология, геология және табиғи ресурстар министрлігі, NCOC компаниясы, экология, биология, география саласындағы ғалымдар мен сарапшыларының дөңгелек үстелі кезінде белгілі болды, деп хабарлайды Azattyq Rýhy.

Қоғамдық мониторинг тобына жергілікті экологтар, ғалымдар мен экобелсенділер кірді.

Каспий теңізіндегі тереңдету жобасымен танысу үшін өңірге Экологиялық реттеу және бақылау комитетінің төрағасы Зұлфұхар Жолдасов пен Балық шаруашылығы комитетінің төрағасы Нариман Жүнісов жұмыс сапарымен келді. Сапар аясында олар ғалымдармен, қоғам белсенділерімен бірге мұнай компаниясының жобаны жүзеге асыратын аумағын аралап шықты.

«Гидрология, ихтиология саласындағы ғалымдар жобамен ашық түрде танысып жатыр. Қоғам өкілдеріне де көрсеттік. Айта кететіні, тереңдету жұмыстары жаңа бағыттарда емес, қолданыстағы кеме жолдарында, 29 шаршы километр аумақта ғана жүрмек. Бұл теңіздің солтүстік-шығыс аймағының 0,03%-ы ғана. Сол себепті балықтар миграциясына, құстар ареалына қатты әсері жоқ. Ал аз көлемдегі залалды компанияға өтету әдістемелері қарастырылған. Ал теңіз суының лайлануын азайту үшін жаңа технологиялар қолданады. Біз тұрақты түрде жобаны бақылауда ұстаймыз»,- деді Зұлфұхар Жолдасов.

Компания басшылығы тереңдету жұмысы ауқымды жоба емес, әдеттегі шаруа екенін алға тартып отыр.

«NCOC компаниясының жұмыстары теңіз бойынша 5 аралда жүргізіледі. Теңіз деңгейінің төмендеп кетуі осы аралдар арасындағы кемелердің қозғалысына, тасымал, апаттық құтқару жұмыстарына кері әсерін тигізіп жатыр. Сол себепті теңіздегі тек кеме жолдарын ғана тереңдетпекпіз. Ешқандай канал салу жоспары жоқ. Ал тереңдету - жаңа бір дүние емес, Каспий тарихындағы күнделікті жұмыс.
Кеме жолдары әр уақытта да тереңдетіліп отырған. Сондықтан одан экологияға қауіп жоқ. Дегенмен де, экологиялық әсерді бақылау үшін тұрақты түрде өндірістік мониторинг жүргіземіз. Жауапкершілікті түсініп отырмыз»,- деді компания Бас директорының орынбасары Ермек Марабаев.

Биология ғылымдарының докторы Елена Крупа тереңдету жұмысы барысындағы судың лайлануы теңіздегі организмдерге уақытша ғана әсер ететінін алға тартты. Ал теңіз деңгейіне зиян болмайды.

«Каспий экожүйесі қалпына келу қабілетіне ие. Теңіз организмдерінің қоректік базасына келер болсақ, фитопланктондар теңіз табанын тереңдету әсерінен болған лайлану кетіп, тұнықталғаннан кейін бірден орнына келеді. Бір айдан соң зоофланктондар, одан соң макрозообентос қалыпқа келеді. Ал жобаны Каспий теңізі деңгейі динамикасымен байланыстыруға болмайды. Себебі канал салынайын деп жатқан жоқ. Теңіз деңгейіне Жайық пен Еділдің ағын көлемі мен климаттық факторлар әсер етеді»,- дейді ғалым.

Ал биология ғылымдарының докторы, ихтиолог Асқарбай Камелов балықтар миграциясына жобаның әсері жоқ екенін түсіндірді.

«Каспийдегі бекіре балықтары екі жағдайда - уылдырық шашу үшін және азық іздеу үшін көшіп-қонады. Уылдырық шашу кезінде теңіздің барлық акваториясы бойынша емес, тек жағалау аймағында миграция жасайды. Яғни, бұл кезеңде олар тереңдету жобасы жүзеге асатын аймақтың әсеріне ұшырамайды. Ал қорек іздегенде көбіне солтүстік аймақтардағы таяз жерлерге барады. Сондықтан миграцияға аталған жобаның әсері болмайды»,- деді ол.