Теріскейде қырылған қанаттылардың саны 700 мыңға жеткен
Құс тұмауының таралуына байланысты Солтүстік Қазақстан облысының орталығы карантинге жабылуы мүмкін. Мұндай жағдайда құс және құс өнімдерін тасымалдауға тыйым салынады. Мамандардың айтуынша, бұл мәселенің қарастырылуына Петропавл қаласында жабайы құстардың өлекселерінің табылуы себеп болып отыр. Теріскейде қырылған қанаттылардың саны 700 мыңға жеткен, алайда тек 200 мыңға жуығына ғана ресми түрде «құс тұмауы» диагнозы қойылған, деп хабарлайды Azattyq Rýhy тілшісі.
ҚҰС ФАБРИКАЛАРЫ БАНКРОТ АЛДЫНДА ТҰР
Батпандап жеткен қауіпті дерт күн санап қанатын кеңге жайып барады. Карантинге жабылған ауылдар қатары да 30-ға жақындап қалды. Құс тұмауының ошақтары СҚО-ның 13 ауданында тіркелген. Кейбір жеке адамдардың асырап отырған құстары түгел қырылып қалған. Жұқпадан жабайы құстарға да қауіп төндіріп тұр. Әлеуметтік желілерде олардың қаланың әр шетінде қырылып жатқаны түсірілген видеожазбалар қаптап кетті. Ал фабрикалардағы жағдай тіпті күрделі. Табыс көзіне айналған құстары қырылып қалған кәсіпкерлік нысандары банкрот алдында тұр. Жүздеген маман жұмыссыз қалды.
«Біз мал дәрігерлерінің айтқан барлық нұсқауларын орындадық. Жаз бойы асырап-баққан 500 мың бас құс бір аптада қырылып қалды. Ветеринарлардың талабы бойынша өлексесін өртеп жібердік. Енді олар ұйрек-қаз, тауықтардың құс тұмауынан өлгеніне сенбей отыр. Маған барлық құсқа өтемақы керек емес. Тек жұмысшылардың жалақысы мен балапандарды сатып алуға жететін қаражат берсе болды», - дейді Қызылжар ауданына қарасты Якорь ауылындағы «Фирма Алекри» серіктестігінің басшысы Александр Прядко.
Құстарға қойылып жатқан вакцина жағдайды жеңілдетіп жатқан жоқ. Бүгінгі күнге дейін 230 мың қанаттыға жұқпалы дертке қарсы екпе жасалған. Жұмыс әлі де жалғасуда
«Біздің есебіміз бойынша бүгінгі күні облыста «құс тұмауы» диагнозы қойылған 198 мың құс қырылып қалды. Оның 15 мыңы жеке адамдарға тиесілі болса, қалған 183 мың бас Бескөл құс фабрикасында өлген. Күнделікті жасалатын сараптама қорытындысына қарасақ, өлген құстың саны күнде өсіп жатыр. Өңірге 873 мың доза вакцина бөлінді», - дейді облыстық ветеринария басқармасы басшысының орынбасары Олжас Болыспаев.
ДЕРТКЕ ШАЛДЫҚҚАН ҚҰСТАР ӨЛТІРІЛІП ЖАТЫР
Босаған қора. Жұмыссыз шаруа. Қызылжар өңіріндегі құс фермаларының бәріндегі картина осы. «Фирма Алекри» серіктестігінің қарамағында 10 мыңнан астам қаз болған. Қазір оның 1600-і ғана қалыпты. Оның өзін республикалық арнайы жасақ өкілдері аммиак салып өлтіріп жатыр. Кейін оларды КамАЗ-ға тиеп, өлекселерді өртеуга арналған арнайы орынға алып кетеді екен. Мұндай шара дерт ошағы анықталған барлық ауылдарда жасалмақ.
«Тізім бойынша 9 ауылда жұқпаға шалдыққан құстар осылай өлтіріліп, өлекселері жойылады. Бұл вирустың таралуына тосқауыл қою мақсатында істеліп жатқан шара. Ауру құстан құтылудың одан басқа амалы жоқ», - дейді облыстық ветеринария басқармасының басшысы Берік Әлжанов.
Құзырлы органдар бұл компанияға қатысты әлі нақты шешім шығармағанын айтады. Дегенмен олар жағдайдың ушығып бара жатқанын растайды. Ахуалы қиындаған кәсіпорындар тізімінде Бескөлдегі құс фабрикасы да бар. Аталған шаруашылықтың құстары түгелдей қырылып қалған. Қазір республикалық эпизоотияға қарсы күрес жасағы Бескөл құс фабрикасында жұмыс істеп жатыр. Арнайы техниканың көмегімен өлген құстар жойылуда.
«Инсенераторға бір ретте 3 мыңға дейін өлексе сыяды. Қызуы мың градусқа дейін көтеріледі. Қазір мына аумақта өздеріңіз көріп тұрғандай, өлекселер тау болып үйіліп жатыр, бұған дейін одан да көп болған. Елімізде мұндай тек екі инсенератор көлігі бар. Екіншісін індет өршіп тұрған басқа аймаққа жібереміз. Ал жасақтың міндеті өлекселерді өртеп, аумақты залалсыздандыру. Бескөл құс фабрикасында инсенератордың тұрғанына бір апта болды. Тәулік бойы жұмыс істеп жатырмыз. Басқа аудандарда, ауылдарда құстарды өз орнында жойып жатыр», - дейді республикалық эпизоотияға қарсы күрес жасағының өкілі Файзолла Бегенов.
БЛОК-БЕКЕТТЕР ОРНАТЫЛЫП ЖАТЫР
Карантинге жабылған елді мекендерден құс және құс өнімдерін шығаруға тыйым салынған. Қазір құзырлы органдар аталған елді мекендерде арнайы бекеттер орнатып жатыр. Петропавлдің өзінде де қырылып жатқан құс аз емес.
«Петропавл қаласының көшелерінде өліп жатқан құстардан сараптамаға материалдар алынды, арнайы зертханаға жіберілді. Бұл бағыттағы жұмыс жалғасуда. Олардың құс тұмауынан қырылғаны нақтыланса, қала карантинге жабылады», - дейді ҚР АШМ ветеринариялық бақылау және қадағалау комитеті СҚО аумақтық инспекциясының басшысы Марат Ыбыраев.
Мамандардың айтуынша, қазір сау құстарды сақтау үшін екпе салу жұмыстары қызу жүріп жатыр. Олар негізінен індет ошағынан 20 шақырым қашықтықта және өзен-көлдерге жақын орналасқан ауылдар. Ал ондай жерлерде жабайы құстардан індет жұқтыру қаупі өте жоғары.
Эльмира Мәмбетқызы, СҚО