Петропавлда екі мыңнан астам саяжайды су басты – фотореп
Адам шығыны жоқ

Петропавл қаласының іргесінде орналасқан 2311 саяжай тасқын судың астында қалды. Онда тұрып жатқан 200-ден астам адам құтқарылып, арнайы эвакуациялық пункттерге орналастырылды. Адам шығыны тіркелген жоқ, деп хабарлайды Azattyq Rýhy тілшісі.
СҚО Төтенше жағдайлар жөніндегі департамент бастығы Рамиль Камаловтың айтыунша, Айыртау және Ғабит Мүсірепов аудандарындағы шағын өзен-көлдердің деңгейі төмендеп, қауіп біршама сейілген. Мамандардың мәліметінше, бүгін Сергеев қоймасындағы су деңгейі арнасынан 195 сантиметрге асып жатыр. Бұл өткен жылғы көрсеткішпен салыстырғанда біршама жоғары. Сергеев қоймасынан жіберілген су Петропавл саяжайларына жетті. Соның салдарынан, Тепличное және Заречный кентіндегі 2 мыңнан астам саяжай су құрсауында қалды.
«Менің саяжайым Тепличное кентінде орналасқан. Төмен жерде тұрған соң, жыл сайын су алады. Топырағы құнарлы, ауасы таза, жақын маңда жағажай бар. Сондықтан сатқым келмейді. Саудаға шығарған күннің өзінде көпшілік су басатын аумаққа жолағысы келмейді. Сондықтан бірнеше жылдан бері учаскені өзіміз пайдаланып келеміз. Биыл карантин жарияланғандықтан, саяжайға бара алмадық. Жылда жихазды көтеріп, құрал-саймандарды жинастырып қоятынбыз. Биыл барлығы сумен ағып кететін болды. Саймандардың жаңасын алуға тура келеді. Әдетте су мамыр айының соңында кеуіп болады. Содан соң жұмысқа кірісеміз. Биыл да солай болатын шығар», - дейді Петропавл қаласының тұрғыны Елена Сидорова.
Су кейбір шағын үйлердің шатырына жетіп қалған. Ал облыс орталығындағы тұрғын үйлерді су басу фактісі әзірге тіркелген жоқ. 20 сәуірдегі мәлімет бойынша Есіл өзенінің шарықтау шегінің ең биік нүктесі Қызылжар ауданының Бәйтерек ауылында тіркелді. Петропавлдағы су тасқыны әзірге өзінің шарықтау шегіне жеткен жоқ. Сондықтан облыс орталығының шеткі аудандарына әлі де табиғи апат қаупі төніп тұр.
«Бүгінгі күні Есіл өзенінің Сергеев су қоймасынан бастап, Түмен облысына дейінгі аумағы бақылауға алынып, мониторинг жүргізіліп жатыр. Өзен Бәйтерек ауылының маңында арнасынан асып жатыр. Оның Петропавл су қоймасына дейінгі қашықтығы 20 шақырым. Тасқынның шарықтау шегі бүгін-ертең облыс орталығына жетеді. Халықаралық маңызға ие Челябі – Новосібір тас жолының екі учаскесін су шайды. 529-шы шақырымы уақытша жабылды. Жол бойына арнайы белгілер қойылды. Сондай-ақ, Заречное кентінде жергілікті жолды су шайды. Қауіпті аймақта төтенше жағдай қызметінің мамандары күндіз-түні жұмыс істеп жатыр», - деді Солтүстік Қазақстан облысы Төтенше жағдайлар жөніндегі департамент басшысы Рамиль Камалов.
Әзірге Заречный кентінің тұрғындары автокөлікпен облыс орталығына қатынап жатыр. Ал саяжайларға баруға тыйым салынғаны хабарланды. Карантиннің әсері болса керек, жылдағыдай саяжайға ағылған халық қарасы көрінбейді. Петропавлдағы Есіл өзені суының деңгейі 12 сәуірден бастап күн сайын орта есеппен, 40-45 сантиметрге көтеріліп жатыр.
«Бүгінде Петропавл су қоймасы 114,8 пайызға толды. Ондағы судың деңгейі әзірге 908 сантиметр. Су гидротораптың ернеуінен 221 сантиметрге асқан. Құтқарушылар аталған саяжайларда уақытша тұрып жатқан 240 адамды есепке алды. Олармен жеке бас қауіпсіздігі туралы түсіндіру жұмыстары жүргізілді», - дейді Рамиль Камалов.
Мамандар Қызылжар ауданындағы Прибрежное елдімекеніне апаратын жолды да су шаюы мүмкін деген болжам жасап отыр. Бүгінге дейін Боголюбово, Семиполатное және Соколовка ауылдарының іргесі құммен бекітіліп, Тепличное мен Прибрежное елдімекендеріндегі ұзындығы 950 және 1550 метрлік бөгеттер нығайтылды. Былтыр қауіпті аумақтарда 13 су өткізгіш құбыр тартылып, 7,5 шақырымдық бөгеттерді қайта қалпына келтіру жұмыстарының нәтижесінде, 160-тан астам ауылда су тасқыны қаупін төмендетуге мүмкіндік туды.
«Қазгидромет» республикалық мемлекеттік кәсіпорны облыстық филиалының мамандары Есіл өзенінің суы алдағы бір-екі күнде шарықтау шегіне жетеді деген болжам жасауда. Сондықтан құтқарушылар облыс орталығындағы жеке тұрғын үй секторларын аралап, тұрғындарға қауіпсіздік талаптарын ескертуде.
Петропавл қаласының Заречный, Ойқала, Жас өркен және Былғары зауыты ықшамаудандарында эвакуациялық пункттер ашылды. Онда асхана, ана мен бала, жатын, жуынатын бөлмелер қарастырылған. Телефон байланысы орнатылған. Төтенше жағдай қызметінің мамандары қиындыққа тап болған халыққа азық-түлік қажетті мөлшерде жеткізілетінін айтты. Қажеттілік туындаса, қосымша орындар саны көбейтіледі. Өңірде ең ірі су тасқыны 2017 жылы тіркелген болатын. Жүздеген үйлер мен үй жануарлары табиғи апат аймағында қалып, өңірде төтенше жағдай жарияланған еді.
Биыл Солтүстік Қазақстан облысында көктемгі су тасқынына қарсы шараларға 500 млн теңге қаражат бөлінді.
Эльмира Мәмбетқызы, СҚО