Айды айналып, қайта оралатын он күндік экспедиция экипажды адамзат бұрын-соңды жете алмаған терең ғарышқа алып барады
АҚШ «Артемида-2» миссиясы аясында 1972 жылдан бері алғаш рет бортында төрт астронавты бар басқарылатын ғарыш кемесін Айға қарай сәтті ұшырды. Жер серігін айналып өтетін сапар шамамен 10 күнге созылады, деп хабарлайды Azattyq Rýhy BBC-ге сілтеме жасап.
Space Launch System зымыран тасығышы мен Orion spacecraft ғарыш кемесі жергілікті уақыт бойынша сәрсенбі күні кешке Флоридадағы Канаверал мүйісінен сәтті ұшырылды.
«Артемида-2» миссиясы аясында экипаж құрамындағы NASA астронавттары Reid Wiseman, Victor Glover, Christina Koch және Canadian Space Agency астронавты Jeremy Hansen отырған Orion spacecraft Айды бір рет айналып шығады.
Айды айналып, қайта оралатын бұл он күндік сапар оларды адам баласы әлі жетпеген терең ғарыш кеңістігіне алып барады. Экипаж Ай бетіне қонбайды, алайда Жер серігінің арғы бетін айналып өтетін бұл ұшу астронавтар жасаған ең алыс сапар болмақ.
Қазір Reid Wiseman, Victor Glover, Christina Koch және Jeremy Hansen Жерден шамамен 68 мың шақырым қашықтықтағы орбитада болып, Orion spacecraft кемесін сынақтан өткізіп жатыр.
Ұшырылғаннан кейін көп ұзамай кеменің күн батареялары толық ашылып, әрі қарай ұшуға қажетті энергияны қамтамасыз етті.
Микроавтобус көлеміндей бұл кеме бұған дейін ешқашан адаммен ғарышқа ұшпаған. Сондықтан ұшқыш Victor Glover оны мүмкіндігінің шегіне дейін сынап жатыр.
NASA экипаж терең ғарышқа аттанбас бұрын, кері оралу оңай болмайтын қашықтықтарға Orion spacecraft сенімді ұша алатынына көз жеткізгісі келеді.
Астронавтар өмірді қамтамасыз ету жүйелерін де тексеріп жатыр. Егер күтпеген жағдай болса, экипажда арнайы әзірленген скафандрлар бар, олардың ішінде астронавтар шамамен алты күнге дейін шыдай алады.
NASA-ның «Артемида» бағдарламасы
Шамамен үш жылдық дайындықтан кейін бұл экипаж NASA-ның 2017 жылы басталған, алдағы онжылдықта және одан кейінгі кезеңде АҚШ-тың Айда ұзақ мерзімді қатысуын қамтамасыз етуге бағытталған көп миллиардтық «Артемида» бағдарламасы аясында ұшқан алғашқы адамдар болды, деп атап өтеді Reuters.
«Артемида-2» миссиясы – АҚШ-тың басты ай бағдарламасындағы шешуші алғашқы қадам. Оның түпкі мақсаты – 2028 жылы жоспарланған «Артемида-4» миссиясы аясында Ай бетіне алғаш рет адам қондыру.
NASA бұл қонуды 1972 жылғы соңғы Apollo 17 Moon landing миссиясынан кейінгі алғашқы сапар ретінде жүзеге асыруды көздеп отыр. Бұл уақытта Қытай да 2030 жылға қарай астронавтарын Айға қондыруды жоспарлап, өз бағдарламасын кеңейтіп келеді.
«Артемида-2» аясында астронавтар Жерден шамамен 406 мың шақырым қашықтыққа дейін барады. Бұл – адамзат тарихындағы ең алыс сапар болмақ.
Бұған дейінгі рекорд – 330 мың шақырым. Ол 1970 жылы оттегі багы жарылып, техникалық ақауға ұшыраған Apollo 13 mission экипажына тиесілі еді. Сол кезде астронавтар жоспарланған Айға қонуды орындай алмаған.
2022 жылы NASA «Артемида» бағдарламасының алғашқы ұшқышсыз миссиясын іске қосып, Orion spacecraft кемесін дәл осындай маршрутпен Айды айналып, қайта оралуға жіберген болатын.