Мәжілістегі экономикалық реформа және өңірлік даму комитетінің төрағасы Үкімет осы қарқынмен Қазақстан халқын 50 жылда үймен қамтамасыз ете алмайды дейді.
Бүгін Парламент Мәжілісінде өтіп жатқан Үкімет сағатында Индустрия және инфрақұрылымды дамыту министрі Бейбіт Атамқұлов «Нұрлы жер» бағдарламасының нәтижесі мен болашақтағы жоспарлары туралы айтты.
«2017-2018 жылдары «Нұрлы жер» бағдарламасы арқылы 23,7 млн шаршы метр үй салынып, осы мақсатқа 1,9 трлн теңге инвестция тартылды. Барлығы 213 мың азамат баспаналы болды», - деді министр депутаттар алдында есеп бере отырып.
Депутат Нұртай Сабильянов Қазақстан Үкіметі бекіткен осындай ірі жобаларды жергілікті атқарушы органдар кері тартатынын айтып, Атамқұловқа бірнеше тың дерек ұсынды. Сабильяновтың айтуынша, Үкімет те өзі бекіткен бағдарламаның бюджетін дұрыс бөлмейді.
«Уәкілетті орган берген деректерге сүйенсек, бүгінгі күні 512 мың азамат тұрғын үй алу кезегінде тұр, оның ішінде 30 мыңға жуығы бұл кезекте тұрғанына 10 жылдан асқан. Үй кезегінде тұрған 200 мыңнан астам азамат немесе 40 пайызы – халықтың әлеуметтік жағынан әлсіз тобына жатады. 2017 жылдан 2019 жылғы бірінші шілдеге дейін, яғни, 2,5 жарым жыл ішінде 30 мың азамат тұрғын үй алған. Бұл кезекте тұрған жалпы адам санының 6,3 пайызы ғана. Ал осы мерзімде мемлекеттік инвестиция есебінен 53 мыңнан астам тұрғын үй салынған. Осы мерзімде тұрғын үй кезегінде тұрған Алматы қаласы бойынша 8 мың адамға, Түркістан облысында – 4 мың адамға, Қызылорда облысында – 3300 адамға пәтер берілген. Ал Атырау облысында бар жоғы 720 адам, ШҚО – 855 адамға пәтер берген. Бұл халықты тұрғын үймен қамтамасыз ету бойынша қосымша шаралар қабылдау қажет екенін айғақтайды», - дейді депутат.
Бірақ, Нұртай Сабильяновтың айтуынша, Үкімет үй кезегінде тұрған адам саны көп аймаққа аз, ал, кезек саны екі есе аз аймақтарға, керісінше, өте көп қаражат бөлінеді. Сондықтан, Нұртай Сабильянов айтқандай, «Нұрлы жер» мемлекттік бағдарламасы бойынша бюджет қаражатын өңірлердің қажеттіліктері мен кезекте тұрған мұқтаж адамдарды есепке алмай, бөлу практикасы жалғасып отыр.
«Кезекте тұрған адамдардың саны ең көп Алматы облысында 48 мыңнан астам азамат кезекте тұр. Бұл ретте соңғы үш жылда оған бар болғаны 18.7 млрд теңге ғана бөлінген. Ал, кезекте тұрған адамдар саны одан екі еседей аз Қостанай облысына (26 мың адам) мемлекеттік бюджеттен 26.8 млрд теңге бөлінген. 35 мың адам кезекте тұрған Қарағанды облысына 19.5 млрд теңге қаржы бөлінген», - дейді Депутат.
Комитет төрағасы осы бағдарлама бойынша шағын, моноқалаларда, аудан орталықтары мен ауылдарда жеке тұрғын үйлер салу қарқыны баяу жүретінін хабарлады. Айта кетейік, Қазақстанда 163 аудан, 68 шағын және моноқала бар.
«Қазір шағын, моноқалалар мен аудан орталықтарында кезекте тұрғандар саны 210 мың адам, бұл кезекте тұрған жалпы адам санының 40 пайызы. 2.5 жыл ішінде оларда барлығы 188 үй ғана салынған. Соңғы бес жылда бюджет қаражаты есебінен бірде бір тұрғын үй салынбаған аудандар да бар. Мысалы, Түркістан облысының Сарыағаш ауданында 4 мыңға жуық азамат кезекте тұр. Бірақ, соңғы 10 жылда бұл ауданда тұрғын үй салынбаған және кезекте тұрғандардан тек 36 адам ғана үй алған. Ақмола облысының Шортанды ауданында 600 адам кезекте тұрса да, 2013 жылдан бері онда тұрғын үй мүлде берілмеген. ШҚО Аягөз қаласында 1 мыңға жуық адам кезекте тұр. Бірақ, соңғы 25 жылда бұл қалада бірде бір көп пәтерлі жаңа тұрғын үй салынбан. Осы қарқынмен, Қазақстан Үкіметі тұрғын үй кезегінде тұрған адамдарды 50 жылда да үймен қамтамасыз ете алмайды», - деді депутат.
Нұртан Сабильянов Бейбіт Атамқұловқа осы мәселені қатты бақылауға алып, бағдарламаның тиімділігін арттыру үшін шұғыл шаралар қолдануды ұсынды.
Кенжекей Тоқтамұрат, Нұр-Сұлтан