Фармацевтикалық нарықтағы реттеуші рәсімдер де цифрландырылды
Қазақстанда дәрі-дәрмек айналымын цифрландыру заңсыз саудамен күресті күшейтуге мүмкіндік берді. Тек 2025 жылдың өзінде дәрілік заттарды цифрлық таңбалау жүйесі арқылы заңсыз айналымдағы 21 мыңнан астам дәрі-дәрмек анықталған, деп хабарлайды Azattyq Rýhy.
Үкіметтің мәліметінше, амбулаториялық дәрі-дәрмекпен қамтамасыз ету саласында да елеулі трансформация жасалды. Цифрлық құралдар препараттарға деген қажеттілікті дәл жоспарлауға ғана емес, сонымен қатар оларды өндірушіден пациентке дейінгі қозғалыс барысын бақылауға, нарықтың ашықтығын арттыруға және дәрілік заттардың заңсыз айналым қаупін азайтуға мүмкіндік береді.
«Дәрілік заттарға деген қажеттілікті адамның жеке басына байланысты дербес жоспарлау әдісі енгізілді. Есептеу тек орташа өлшеммен алынған нормативтер негізінде ғана емес, нақты пациенттердің нақты қажеттілігі негізінде жүзеге асырылады. Жаңа модель қазірдің өзінде шамамен 2,1 миллион пациент пен 692 медициналық ұйымды қамтып отыр. Цифрландырудың маңызды құралы – дәрілік заттарды цифрлық таңбалау және контрафактіге қарсы күрес. Таңбалау кодтары препараттардың қалдықтары мен қозғалысын онлайн қадағалауға, олардың қозғалыс жолын бақылауға, ауытқуларды анықтауға және заңсыз есептен шығарудың алдын алуға мүмкіндік береді. Тек 2025 жылдың өзінде таңбалау жүйесі арқылы заңсыз саудадағы 21 мыңнан астам дәрілік өнім анықталды. Сонымен қатар дәрілік заттарды рецепт бойынша цифрлық түрде ұсынуды қамтамасыз ететін «Әлеуметтік әмиян» цифрлық сервисі дамып келеді. Өткен жылы сервис арқылы 13,8 млн-нан астам цифрлық рецепт берілді», – делінген Үкіметтің хабарламасында.
Фармацевтикалық нарықтағы реттеуші рәсімдер де цифрландырылды. 2025 жылғы қыркүйектен бастап дәрілік заттар мен медициналық бұйымдарды тіркеу «бір терезе» қағидаты бойынша жүзеге асырылады. 2026 жылғы 4 тамыздағы жағдай бойынша дәрілік заттарды жедел сараптау аясында 63 шарт жасалып, 20 өтінім келіп түсті. Сонымен қатар өндірушілер бағаларын тіркеу де цифрлық форматта жүргізіледі.
Композиттік қызмет дәрілік заттар мен медициналық бұйымдарды тіркеу мерзімін айтарлықтай қысқартуға мүмкіндік берді: бұрын екі жылға дейін созылған стандартты мерзім 100 жұмыс күніне дейін қысқартылды. Жеделдетілген процедурада тіркеу 15 жұмыс күнін алуы мүмкін.
Сонымен қатар АҚШ, Ұлыбритания, Еуропалық Одақ елдері, Швейцария, Канада, Жапония, Австралия, Корея Республикасы, Сауд Арабиясы және Сингапурдың реттеуші органдары мақұлдаған дәрілік заттарды тіркеуді тану мүмкіндігі қарастырылған. Бұл, егер ол осы елдерде қажетті реттеуші рәсімдерден өткен болса, препаратты Қазақстанда қайта толық бағалау рәсімін өткізбеуге мүмкіндік береді.
Нәтижесінде цифрлық шешімдер препараттардың қажеттілігін есептеуден және қозғалысын бақылаудан бастап оларды тіркеуге және пациентке жіберуге дейінгі дәрі-дәрмекпен қамтамасыз етудің бүкіл өмірлік циклін қамтиды. Бұл жүйені ашық етеді, реттеу рәсімдерінің мерзімдерін қысқартады және дәрілік заттардың айналымының заңдылығын бақылауды күшейтеді.