Қалада 127 сайлау учаскесі жұмыс істейді
Қазақстан президентінің 2026 жылғы 1 шілдедегі жарлығына сәйкес, 2026 жылғы 23 тамызда Құрылтай депутаттарын сайлау өтеді. Бұл – елдің бір палаталы заң шығарушы органға көшуінен кейінгі тарихтағы алғашқы сайлау, оған 7 саяси партия қатысады, дауыс беру партиялық тізімдер бойынша, республиканың бірыңғай жалпыұлттық сайлау округі бойынша жүргізіледі, деп хабарлайды Azattyq Rýhy.
Сайлау науқанының кезеңдік жоспары бойынша партиялық тізімдерді тіркеу 23 шілдеде сағат 18:00-де аяқталды, сол сәттен бастап 22 тамыздың түніне дейін сайлауалды үгіт-насихат кезеңі жүріп жатыр.
Осы аралықта саяси партияларға тұрғындарды тек бейтарап ақпаратпен қамтуға рұқсат етіледі белгілі бір партияға немесе кандидатқа дауыс беруге тікелей үндейтін материалдарды тарату тыйым салынған, ал үгіт-насихат материалдарында таралымы, дайындалған орны, өндірушісі және қаржыландыру көзі туралы мәліметтер міндетті түрде көрсетілуі тиіс.
Семей қаласы – Абай облысының әкімшілік орталығы және облыстың ең ірі елді мекені (312 мыңнан астам тұрғын) ретінде бұл науқанда өңірлік салмағы жоғары нүкте. Қала облыс халқының жартысынан астамын құрайды, сондықтан оның дайындық барысы жалпы облыстық көрсеткіштің негізгі «салмағын» анықтайды деп айтуға болады.
Өңірде бойынша сайлау өткізуге 464 сайлау учаскесі дайындалды, сайлаушылар тізіміне 402 мыңнан астам тұрғын енгізілген. Тұрғындарға арналған 13 колл-орталық жұмыс істейді, онда дауыс беруге қатысу тәртібін нақтылауға және өз учаскесінің мекенжайын анықтауға болады.
Ал Семей қаласында 127 сайлау учаскесі құрылды.Оның ішінде 110-ы азаматтардың тіркелген тұрғылықты жері бойынша, ал 17-сі олардың уақытша болатын орындарында ұйымдастырылған.Сайлау науқанына 936 сайлау комиссиясының мүшесі тартылған.
Өңірде сайлау туралы ақпарат жазылған 130-дан астам баннер мен билборд ілінген. Қазіргі кезде төрт қоғамдық бірлестік байқаушы ретінде аккредиттеуден өтті, тағы үш ұйымның құжаттары қаралып жатыр. Кәсіптік негізде жұмыс істейтін барлық аудандық және қалалық аумақтық сайлау комиссияларының мүшелері оқудан өтті, учаскелік комиссияларды оқыту кесте бойынша жалғасып жатыр.
Облыстық аумақтық сайлау комиссиясының төрағасы Гүлнар Жігітбаева барлық сайлау учаскелерінің қажетті материалдық-техникалық базамен қамтамасыз етілгенін, мүгедектігі бар адамдарға арналған арнайы бұрыштар орнатылғанын растады.
ОСК мүшесі Азамат Айманақымов инспекциялық сапар қорытындысы бойынша облыстың сайлауды өткізуге толықтай дайын екенін мәлімдеді. Мұндай орталық аппараттың өңірлерге тікелей барып тексеруі науқанның соңғы, «аяқтау» кезеңінде әдеттегі тәжірибе, ол дайындықтың нақты жай-күйін жедел бағалауға және кемшіліктерді дауыс беру күніне дейін жоюға бағытталған.
Республикалық деңгейде де ұқсас логика байқалады. Мысалы, Астана қаласында тұрақты тіркеуі бар сайлаушылар үшін 403 учаске жұмыс істейтіні жарияланды, ал шетелдегі қазақстандықтар үшін де Сыртқы істер министрлігі учаскелік сайлау комиссияларының құрамын, орналасқан жерін және жұмыс кестесін жариялады. Бұл сайлау комиссиялары деңгейінде ашықтықты арттыруға бағытталған жалпыреспубликалық тәжірибенің бөлігі, оның аясында Абай облысы да, соның ішінде Семей де, ортақ стандартқа сай жұмыс істейді.
2025 жылғы қазандағы қала әкімін тікелей сайлау кезінде Семейде 129 сайлау комиссиясы, оның ішінде 1 аумақтық және 128 учаскелік комиссия жұмыс істеген. Сол сайлауда қаланың барлық учаскелері пандустармен, тактильді бағыттағыштармен және арнайы белгілермен жабдықталған, ал қалалық сайлау комиссиясының дерегінше, Семейде тіркелген 1221 мүмкіндігі шектеулі азаматтың барлығы сайлау процесіне қатысуға мүмкіндік алған. Сондай-ақ барлық учаскелерде үйден дауыс беру мүмкіндігі қарастырылған сағат 12:00-ге дейін учаскеге келе алмайтын тұрғындар өтініш арқылы өз үйінде дауыс бере алған. Бұл – қаланың сайлау инфрақұрылымының базалық өлшемі мен қолжетімділік стандарты, Құрылтай сайлауында да осыған жуық немесе жоғарырақ деңгейде сақталады деп болжауға болады.
Кандидаттардың сайлаушылармен кездесуіне арналған орынжайлар тізімі бойынша қалада барлығы 26 нысан белгіленген. Олардың басым бөлігі – 21 нысан жалпы білім беретін мектептер, лицейлер мен гимназиялар: №5, 7, 11, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 29, 34, 35, 38, 43, 44, 45, 47, 49, 51 мектептер, сондай-ақ экономикалық лицей. Қалған бес нысанға мәдениет мекемелері мен қоғамдық-әкімшілік ғимараттар жатады.
Географиялық қамту жағынан бұл орынжайлар қаланың орталық бөлігінен шеткері шағын аудандарға дейін таралған, яғни аумақтық теңгерім сақталған. Бұл орналасу картасы қаланың демографиялық құрылымын да жанама түрде көрсетеді, көп мектептің тартылуы қала аумағының едәуір бөлігінің тұрғын үй секторымен, яғни негізгі сайлаушылар массасының шоғырланған жерлерімен сәйкес келуінің нәтижесі.
Семейдің өз алдына бөлек статистикасы нақты учаске саны, сайлаушылар тізімінің көлемі, қалалық аумақтық сайлау комиссиясының құрамы мен төрағасы туралы ақпарат – ашық көздерде жарияланбаған. Бұл ақпараттық мөлдірліктің жеткіліксіздігін көрсетеді: азамат өз қаласындағы нақты цифрларды емес, тек облыстық жиынтық көрсеткіштерді ғана көре алады, бұл жергілікті деңгейдегі есеп берушілікті бағалауды қиындатады.