Партиялар заң шығарушы билік үшін толық әрі тікелей жауапкершілік алуға дайын – Бейсенбаев

Мәжіліс депутаты, «AMANAT» партиясы фракциясының жетекшісі Елнұр Бейсенбаев Конституциялық реформалар жөніндегі комиссияның үшінші отырысында партиялардың жауапкершілігі туралы айтты, деп хабарлайды Azattyq Rýhy.

«Жаңа саяси модельдің негізгі өзегі – толық пропорционалды сайлау жүйесіне көшу болып отыр. Бұл уақыттың стратегиялық талабы. Жаңа жүйе бойынша барлық депутат партиялық тізімдер арқылы сайланады, яғни сайлаушылардың еркі мен заң шығарушы органның құрамы арасында тікелей әрі әділ байланыс орнайды. Бұл формат елдегі саяси мәдениетті түбегейлі жаңартуға мүмкіндік береді. Парламент қоғамдағы нақты саяси көзқарастарды көрсетіп, ал саяси бәсекелестік азаматтар үшін анағұрлым ашық әрі түсінікті бола түседі. Соның нәтижесінде партиялардың халық алдындағы жауапкершілігі күшейеді», - дейді ол.

Бейсенбаев атағандай, қазіргі таңда мажоритарлық жүйеден бас тарту сайлаушылардың, әсіресе партияға мүше емес азаматтардың құқықтарын шектейді деген пікірлер айтылып жүр. Алайда бұл көзқарас нақты жағдайға сәйкес келмейді.

«Пропорционалды жүйеде әрбір партия әрбір дауыс үшін күреседі, соның ішінде ешбір партияға кірмеген тәуелсіз сайлаушылардың дауысы шешуші мәнге ие. Бұған 2023 жылғы сайлау нәтижелері айқын дәлел бола алады. Мысалы, «AMANAT» партиясына партиялық тізім бойынша шамамен 3,5 миллион азамат дауыс берсе, бірмандаттық округтерде бұл көрсеткіш шамамен 2,8 миллион дауыс болды. Бұл партияны тек мүшелері ғана емес, ең алдымен оның құндылықтары мен саяси бағытын қолдайтын азаматтар қолдайтынын көрсетеді. Соңғы жылдары Қазақстанда заманауи, классикалық саяси партиялар институты қалыптасты. Олар енді арнайы шектеуші немесе қорғаушы тетіктерге мұқтаж емес. Партиялар заң шығарушы билік үшін толық әрі тікелей жауапкершілік алуға дайын», - дейді Бейсенбаев.

Депутат атағандай, осы тұрғыда мемлекет басшысының парламенттік реформа туралы шешімі уақытылы әрі саяси тұрғыдан кемел қадам болып табылады. Бұл шешім саяси партиялардың институционалдық рөлін арттырып, олардың қоғам алдындағы жауапкершілігін күшейтеді.

«Жаңа модельде мажоритарлық қағидат ішкіпартиялық праймериздер мен кандидаттар арасындағы пікірсайыстар арқылы жүзеге асырылады. Бұл партия ішіндегі бәсекелестікті арттырып, ашықтықты қамтамасыз етеді. Саяси партия – бұл бір адамның пікірімен немесе эмоцияға негізделген шешімдермен әрекет ететін құрылым емес, өзіндік тежемелік әрі тепе-теңдік тетіктері бар толыққанды институт. Бірмандатты округтерден бас тарту арқылы партиялық тізіммен сайланатын бірпалаталы парламент құру бастамасының мәні де осында», - деді ол.

Сенбі күнгі отырыста партиямыздан сайланған комиссия мүшелері бірқатар маңызды ұсыныстар енгізді. Атап айтқанда:

• Неке ұғымын Конституцияда ер мен әйел арасындағы ерікті әрі тең одақ ретінде бекіту туралы бастама;
• Мәжіліс депутаты Нұзила Шапақтың Конституцияның преамбуласын жаңартып, ұлттық мемлекетті нығайту және «Әділетті Қазақстан», «Заң мен тәртіп» сияқты идеологиялық бағыттарды бекіту жөніндегі ұсынысы;
• Депутат Мұрат Әбеновтің зияткерлік меншік пен шығармашылық еркіндікті қорғауға бағытталған бастамалары;
• Марат Башимовтың саяси тұрақтылықты күшейту, мемлекеттік басқарудың тиімділігін арттыру және азаматтардың құқықтарын қорғау, соның ішінде саяси партияларды шетелдік қаржыландыруға тыйым салу туралы ұсыныстары.

«Бұл мәселе «AMANAT» партиясы үшін ерекше маңызды. Партия бұл ұстанымды ұзақ жылдар бойы қорғап келді және сайлаушылардың еркі бүгінгі салыстырмалы кестеде нақты көрініс тапты. Бұл комиссияның саяси серіктестердің пікіріне ашық әрі құрметпен қарайтынын дәлелдейді»,- дейді ол.