Арал халқы АҚШ-қа қосылғысы келмейтінін айтқан
АҚШ билігі Гренландия тұрғындарына біржолғы төлем жасап, Даниядан бөлінуге ынталандыру бағытын талқылаған, деп хабарлайды Azattyq Rýhy reuters-ке сілтеме жасап.
Анонимді дереккөздер АҚШ шенеуніктерінің әр тұрғынға 10 000–100 000 доллар көлемінде ақша беруді ойластырғанын айтқан. АҚШ әкімшілігі Гренландияны стратегиялық объект ретінде қарастырып, 57 мың тұрғыны бар аралды «сатып» алғысы келеді. Даниядан тәуелсіз мемлекет болуға талпыныс білдіріп жүрген арал халқы үшін бұл қорлықпен тең.
Гренландия премьер-министрі Йенс-Фредерик Нильсен Facebook парақшасында «Аннексия жайлы қиялдауды тоқтатыңыздар» деп жазды. Копенгаген мен Еуропаның жетекші елдері АҚШ-тың мәлімдемелерін сынға алды.
Франция, Германия, Италия, Польша, Испания, Ұлыбритания және Дания өкілдері бірлескен мәлімдеме жасап, Гренландия мен Дания тек өзара келісім арқылы шешім қабылдауға құқылы екенін хабарлады.
Трамп біраздан бері Гренландияны АҚШ-қа қосып алу туралы айтып жүр. Оның бірнеше себебі бар, соның бірі – аралдағы пайдалы қазбалардың әскери технологияларға қажеттігі болып отыр. Сонымен қатар, АҚШ өкілдері Батыс жартышардың геосаяси ықпалын Вашингтон бақылауында ұстау маңызды екенін атаған.
Ақ Үйдің өкілдері хабарлағандай, Трамптың көмекшілері аралмен «Тегін ассоциация туралы келісім» (COFA) сияқты шарт жасау нұсқасын қарастырған. COFA келісімдері бұған дейін Микронезия, Маршалловы аралдары мен Палау сияқты шағын тәуелсіз мемлекеттермен жасалған. Келісімге сәйкес, АҚШ қатысушы мемлекеттерге пошта жеткізу және әскери қорғау сияқты қызметтерді ұсынады да, өз әскерін осы елдер аумағына кіргізеді, бажсыз сауда жүргізеді.
Сауалнама деректері бойынша, гренландиялықтардың басым көпшілігі тәуелсіз ел болуды қалайды, алайда экономикалық тәуелділікке байланысты Даниядан бөлінуді тоқтатып отыр, ал АҚШ-қа қосылғысы келмейді.