ШұғылCOVID-19: Қазақстанда өткен тәулікте тағы 245 науқас тіркелді

Билікке барып «тастап» кеткен достарым бар – Ермек Тұрсынов

Абайдың 45 сұрағына белгілі режиссер, жазушы Ермек Тұрсынов жауап берді

Режиссер өзі тереңінен қозғап жүрген қазақтың қазіргі жай-күйі туралы толғаныстарын қысқа да нұсқа жеткізді. Ұлттың үш «комплексін» атады. Қой мен қасқырдың адамнан несімен артық екенін түсіндірді. Қазақстанның пайдасыз өткен жылдарына тоқталды.

- Ермек Кәрімжанұлы, сұхбатқа келіскеніңізге рақмет. Бірден бастайын. Тұрсынов өзін тапты ма?

- Жоқ, әлі тапқан жоқ. іздеп жүр.

- Тұрсынов қайда тұрғанда өзін жайлы сезінеді?

- Өз жерінде. Мен әлемді екі рет айналып келгенмін. Америкада  тұрғанда «грин карта» берді. Еуропада тұрғанда азаматтықты да берген. Айналып, бәрібір қайтып келеді екенсің. Ауылды сағынам.

- Жерұйықты таптыңыз ба?

Оны да іздеп жүрмін.

- Қазақ болып тумағанда не етер едіңіз?

- Ойламаппын. Оны менен ешкім сұраған жоқ қой «кім болып туасың?» деп. Білмеймін.

- Бақытты болу ұлтқа байланысты ма?

- Қазақ болып тусаң саған 50% бере қояды дейсің бе? Жоқ, адамның өзіне байланысты.

- Қазақстанда туып, қазақстанда өлудің қандай артықшылығы бар?

Арман ғой бұл...

- Қандай кемшілігі бар?

- Өз еліңде туып, өз еліңде өлсең, одан өткен арман жоқ.

- Аңқау елге арамза молда, бізді адастырып жүрген кімдер?

- Әр түрлі саудагерлер. Саудагерлер деген – өз пайдасын, қу басын ойлап, арын сатып, елін сатып жүргендер.

-  Жемқорлық ауру ма?

- Жемқорлық – ауру емес, дәстүр. Біз оны бұрын достықпен, туыстықпен шатастыратынбыз.

- Қартайғанда қандай шал болғыңыз келеді?

- Шаршамаған шал болсам деймін.

- Көбіне ағысқа кері жүзесіз. Қартайғанда қырсық шал болам деп қорықпайсыз ба?

- Достарым да солай айтады. Мінезімді біледі ғой...

- Жеке адамның жетістігін ұлттың жетістігі деп қарау қандай мемлекетке тән?

- Меніңше, дұрыс емес. Жеке бір тұлға өзі үлкен жетістікке жетіп жатса, ол ұлтқа байланысты емес. Бірақ Головкин жеңіске жетіп жатса, мәз боп қаламыз ғой.

- Тойхана көп салынғаны жақсы ма, мешіт көп салынғаны жақсы ма?

- Мешіттен шығып олар тойханаға барады ғой. Меніңше, мәдениет орталықтарын салу керек.

- «Елде рухани лидер жоқ» дегенді айтасыз, сізге лидер болуға кім кедергі?

- Жоқ, мен шалдар көп те, ақсақалдар жоқ деп айтқанмын. Ақсақал деген тек жасы үлкен адам емес қой. Ол үлкен ұғым.

- Халық мемлекетті неге сыйламайды?

- Мемлекет халықты сыйламай отыр ғой. Кейбір жеке пенделер. Халық өкілдері – ол ұстаз, дәрігер, заңгер. Осы үшеуін егер мемлекет сыйламаса, халықты қалай сыйлайды?

- Қазақтың үш комплексі?

- Үш емес, одан көп шығар. Надандық, мақтаншақтық, қызғаншақтық, еліктеушілік. Өз-өзімізді жоғалтып алдық.

- Қазақты не үшін жақсы көруге болады?

- Ақкөңіл, дарылдақ, қонақшыл халық.

- Киноңызда қой мен қасқыр көп. Олардың адамнан қай қасиеті артық?

- Олар өз табиғатын алдамайды.

- Мүмкіндік болса кімді шайға шақыратын едіңіз?

- Егер менен көбірек білетін, көп көрген адамды тапсам, соны шақыратын едім.

- Биліктегі досыңыз кім?

- Мәулен Әшімбаев, Ерлан Қарин. Олар билікте болмаған кезде де достасып жүрдік Айта берсең көп. Қазір біреуін атамасаң ренжіп қалады.

- Ал билікке барып сізді тастап кеткен досыңыз бар ма?

- Бар. Бірақ атын айтпаймын.

- Сіздің пессимистік мақалаларыңызды оқығандар елден безіп кеткісі келеді. Оларға не айтасыз?

- Дос жылатып айтады.

- Астанадағы кинофестивальде ең көп ішкен қазақ режиссерлері деп әзілдедіңіз. Достарыңыз алькогольге жақын ба?

Бар біраз. Ал маған жақпайды. Мен мына мінезіммен ішсем қырғын болады ғой.

- Ақылды болып көрінуге тырысатындарды ақылдылардан қалай ажыратамыз?

- Ол бірден көрініп тұрады ғой.

- Ақымақ болып көрінуден қорқасыз ба?

Қорықпаймын.

- Ұлттық кеңес құрамында оған лайықты емес адамдар барма?

- Бар. Аттарын атамаймын.

- «Ойлы адамға қызық жоқ бұл жалғанда». Осы сөз сіз туралы ма?

Бұл ұлы тұлғаларға арналған сөз шығар. Мен өзімді олай деп есептемеймін.

- Кей адамдар сіз секілді консерваторлар барда, алға жылжымаймыз дейді. Келісесіз бе?

- Мен өзімді консерватор деп есептемеймін.

- «Forbes» -тың мұқабасына алғаш шыққан қазақ сіз. Ал Форбс тізіміне кіретін жағдайыңыз болды ме?

Әлі болған жоқ.

- Досыңыз Тимур Бекмамбетовтың меншігінде Уолттың Диснейдің үйі бар. Сізде ондай жағдай бар ма?

- Егер менде соншама ақша болса, Уолт Диснейдің үйіне қызықпайтын едім. Басқаға жұмсайтын едім.

- Сонда сізде не бар?

-Отаным бар, халқым бар, жерім бар.

- Байлықты пайдалану үшін ақыл керек пе?

- Жоқ. Ақыл басқаға керек.

- Қазақстанға ең қажетсіз болған, бірақ өткізген іс-шара?

- Осы 28 жылдың жартысы.

- Қазақстанға ең қажетті болған, бірақ өтпей қалған шара?

- Мәдениетімізден айырылып қалдық.

- Америкалық идеология сізге қаншалықты жұқты?

-Жұққан жоқ.

- Жапондардан не үйренуге болады?

- Отанды, елді сүюді.

- Мысыр халқынан ше?

- Тарихты сүюді.

- Оскар жүлдесін алсам, қандай сөз сөйлеймін деп дайындалып едіңіз?

- Баяғы сол дәстүрлі сөздер. Оскарды алмағаным жақсы болды.

- Қазақ кімнің аяқ киімін тазалап жүр?

- Қазақтың қазір өз аяқ киімін тазалауға мұршасы жетпей жүр ғой.

- Сіз арманыңызды сатпадым деп айта аласыз ба?

- Айта алам.

- Қандай еді арманыңыз?

- Велосипед алу.

- Балаларыңызбен Құдай туралы сөйлесесіз бе?

- Әлі сөйлескен жоқпын.

- Олардың дін мәселесінде сізбен келісуі принципиалды ма?

- Бұл әңгімені мен кейінге қалдырып жүрмін.

- Халық көнеден сұрайды, қайық кемеден сұрайды. Сіз кімнен сұрайсыз?

- Өзімнен сұраймын

- Рақмет. Жолыңыз болсын!

Сұхбаттасқан  - Абай Сейфулла 

‡àãðóçêà...
Сұхбат
Бүгінге дейін ауылға көшу акциясына 4000 адамнан өтініш түcкен
Оның айтуынша, аралдан баспана алатындар саны жыл сайын артып келеді
Екінші дүниежүзілік соғысқа қазақ даласынан 1,3 млн жауынгер аттанған